Hệ số quy đổi sàn hộp NEWSàn phẳng đang được sử dụng trong nhiều công trình nhờ ưu điểm về không gian kiến trúc, khả năng giảm tải trọng kết cấu và hạn chế hệ dầm truyền thống. Tuy nhiên, phương án này đòi hỏi quá trình thi công phải bám sát hồ sơ thiết kế, đặc biệt ở các vị trí cốt thép, khu vực quanh cột và hệ thống hộp rỗng nếu sử dụng sàn phẳng rỗng.
Thực tế trên công trường, không ít vấn đề xuất hiện không phải vì bản thân giải pháp sàn có hạn chế, mà đến từ việc triển khai thiếu đồng bộ giữa bản vẽ kết cấu và biện pháp thi công. Vì vậy, nắm rõ các lưu ý khi thi công sàn phẳng ngay từ đầu sẽ giúp đơn vị thi công chủ động hơn trong việc kiểm soát chất lượng.
Kiểm tra hồ sơ thiết kế trước khi thi công
Trước khi đưa vật tư và nhân công vào công trường, việc đầu tiên cần làm là rà soát đầy đủ hồ sơ kết cấu. Với sàn phẳng, không nên chỉ xem riêng bản vẽ bố trí thép mà cần kiểm tra sự liên kết giữa mặt bằng kết cấu, mặt cắt, chi tiết cột – sàn và các vị trí gia cường.
Những thông tin như chiều dày bản sàn, đường kính và khoảng cách cốt thép, vị trí thép lớp trên – lớp dưới, khu vực thép tăng cường hay vùng đặc quanh cột đều cần được xác định rõ.
Nếu sử dụng sàn phẳng không dầm dạng rỗng, vị trí, kích thước và khoảng cách giữa các hộp rỗng cũng phải được thể hiện thống nhất trên hồ sơ. Bất kỳ thay đổi nào tại công trường nên được kỹ sư kết cấu kiểm tra trước khi thực hiện, thay vì tự điều chỉnh theo kinh nghiệm của đội thi công.
Cốp pha phải được kiểm soát cao độ và độ ổn định
Sàn phẳng có bề mặt tương đối rộng nên chất lượng cốp pha ảnh hưởng trực tiếp đến hình dạng và cao độ của bản sàn sau khi đổ bê tông. Nếu hệ chống đỡ không ổn định, cốp pha bị võng hoặc cao độ không đồng đều, việc xử lý sau khi bê tông đông cứng sẽ khó khăn hơn nhiều.
Khi lắp dựng, cần kiểm tra cao độ theo từng khu vực, đồng thời bảo đảm hệ chống đủ khả năng chịu tải trong suốt quá trình thi công. Các mối nối cốp pha cũng phải được xử lý phù hợp để hạn chế hiện tượng mất nước xi măng trong lúc đổ bê tông.
Với những công trình có nhịp sàn lớn, việc kiểm soát độ võng của hệ cốp pha càng cần được chú ý. Đây là một trong những khâu không nên làm theo kiểu “ước lượng bằng mắt”, bởi sai lệch nhỏ trên diện tích lớn có thể tạo ra vấn đề đáng kể.
Bố trí cốt thép đúng thiết kế
Cốt thép là bộ phận quyết định khả năng chịu lực của sàn nên việc đặt thép cần được kiểm tra cả về chủng loại, đường kính, số lượng lẫn vị trí.
Đặc biệt, với sàn phẳng, khu vực quanh cột cần được quan tâm do đây là vùng có lực tập trung lớn. Thép chống chọc thủng hoặc các cấu tạo gia cường khác, nếu được thiết kế, phải được bố trí đúng vị trí và đúng chiều dài neo.
Trong quá trình thi công, việc đi lại của công nhân, đặt vật liệu hoặc di chuyển thiết bị có thể khiến thép bị xô lệch. Vì vậy, hệ con kê và biện pháp cố định cốt thép cần được chuẩn bị phù hợp để duy trì lớp bê tông bảo vệ theo thiết kế.
Trước khi đổ bê tông, kỹ sư hiện trường nên nghiệm thu cốt thép theo từng khu vực thay vì chỉ kiểm tra nhanh toàn bộ mặt sàn vào cuối ca.
Đối với sàn rỗng, vị trí hộp phải được giữ ổn định
Đây là một lưu ý khi thi công sàn phẳng đặc biệt quan trọng đối với các giải pháp sử dụng hộp rỗng như TBOX hoặc những hệ sàn rỗng tương tự.
Các hộp phải được đặt đúng vị trí theo sơ đồ thiết kế và có biện pháp liên kết, cố định phù hợp. Nếu hộp bị nổi, xê dịch hoặc lệch khỏi vị trí trong quá trình đổ bê tông, chiều dày lớp bê tông và hình dạng tiết diện sàn có thể thay đổi so với thiết kế ban đầu.
Trước khi đổ bê tông, cần kiểm tra khoảng cách giữa các hộp, khoảng cách tới cột, tường, mép sàn và những vùng được yêu cầu để đặc bê tông. Những vị trí không bố trí hộp cũng phải được xác định rõ, tránh tình trạng đội thi công đặt vật liệu theo kinh nghiệm hoặc theo khoảng cách ước chừng.
Kiểm soát quá trình đổ và đầm bê tông
Đổ bê tông sàn phẳng cần có phương án thi công cụ thể, nhất là đối với những bản sàn có diện tích lớn hoặc sử dụng hệ hộp rỗng.
Bê tông cần được phân phối hợp lý trên mặt sàn, tránh tập trung thành đống tại một vị trí gây tải trọng cục bộ lên hệ cốp pha và hộp rỗng. Trong khi đổ, công nhân cần theo dõi liên tục tình trạng cốp pha, hệ chống, cốt thép và các hộp rỗng để xử lý ngay nếu phát hiện xê dịch.
Công tác đầm bê tông cũng cần thực hiện đúng kỹ thuật. Đầm không đủ có thể làm bê tông không đặc chắc, trong khi thao tác không phù hợp ở khu vực hộp rỗng có thể gây ảnh hưởng đến vị trí của hệ hộp hoặc cốt thép.
Chú ý khu vực quanh cột và vị trí chịu lực tập trung
Một đặc điểm của sàn phẳng là tải trọng được truyền trực tiếp từ bản sàn xuống cột mà không thông qua hệ dầm theo cách truyền thống. Vì vậy, vùng tiếp giáp giữa sàn và cột cần được kiểm soát cẩn thận.
Tùy thiết kế, khu vực này có thể cần tăng cường cốt thép hoặc bố trí vùng bê tông đặc nhằm đáp ứng yêu cầu chịu lực và chống chọc thủng. Không nên đặt hộp rỗng vào khu vực đã được chỉ định là vùng đặc chỉ để tận dụng vật liệu hoặc rút ngắn thời gian thi công.
Đây là chi tiết nhỏ nhưng có ý nghĩa lớn đối với khả năng làm việc của toàn bộ hệ kết cấu.
Nghiệm thu kỹ trước khi đổ bê tông
Một trong những kinh nghiệm quan trọng khi thi công sàn phẳng là không vội đổ bê tông khi công tác nghiệm thu chưa hoàn tất.
Trước thời điểm đổ, cần kiểm tra tổng thể cốp pha, cao độ, hệ chống đỡ, cốt thép, lớp bảo vệ, vị trí hộp rỗng, các vùng đặc và hệ thống điện nước âm sàn nếu có. Những chi tiết chưa phù hợp phải được điều chỉnh ngay khi còn dễ xử lý.
Sau khi bê tông được đổ, nhiều sai sót gần như không thể sửa chữa một cách đơn giản. Một buổi kiểm tra kỹ trước khi đổ thường tiết kiệm hơn rất nhiều so với việc phải xử lý một lỗi kết cấu sau đó.
Chọn đúng đơn vị có kinh nghiệm về sàn phẳng
Sàn phẳng không phải là giải pháp có thể triển khai hoàn toàn giống sàn bê tông cốt thép truyền thống. Từ bước tính toán, lựa chọn cấu tạo đến tổ chức thi công đều cần có sự phối hợp giữa kỹ sư kết cấu và đội ngũ hiện trường.
Đặc biệt với sàn phẳng không dầm sử dụng hộp rỗng, kinh nghiệm trong việc định vị hộp, cố định hệ hộp, bố trí vùng đặc và kiểm soát quá trình đổ bê tông có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng công trình.
Vì vậy, chủ đầu tư nên lựa chọn đơn vị có năng lực thiết kế và triển khai thực tế, đồng thời thống nhất rõ hồ sơ kỹ thuật và biện pháp thi công trước khi bắt đầu.
Những lưu ý khi thi công sàn phẳng tập trung chủ yếu vào việc kiểm soát từ hồ sơ thiết kế đến từng công đoạn ngoài công trường. Cốp pha phải ổn định, cốt thép đúng vị trí, hộp rỗng được cố định chắc chắn, khu vực quanh cột được gia cường theo thiết kế và bê tông phải được đổ, đầm đúng quy trình.
Với kinh nghiệm triển khai các giải pháp sàn phẳng không dầm, Calic có thể tư vấn phương án kết cấu phù hợp với đặc điểm từng công trình. Việc đánh giá ngay từ giai đoạn thiết kế sẽ giúp chủ đầu tư chủ động hơn về kỹ thuật, vật tư và phương án thi công, thay vì xử lý phát sinh khi công trình đã bước vào giai đoạn đổ sàn.