Sàn phẳng và sàn truyền thống cái nào rẻ hơn?

Khi tìm hiểu các giải pháp kết cấu cho nhà ở, văn phòng hay công trình có nhịp lớn, một trong những câu hỏi tôi gặp khá thường xuyên là: sàn phẳng và sàn truyền thống cái nào rẻ hơn? Nghe có vẻ chỉ cần đặt giá thi công của hai phương án cạnh nhau là có thể trả lời, nhưng thực tế lại không đơn giản như vậy.

Sàn truyền thống có ưu điểm là quen thuộc, dễ tìm đội thi công và vật tư cũng khá phổ biến. Trong khi đó, sàn phẳng, đặc biệt là sàn phẳng không dầm, lại có khả năng tối ưu không gian và giảm một số phần việc trong quá trình thi công. Vì thế, nếu chỉ nhìn vào đơn giá ban đầu, rất dễ đưa ra kết luận thiếu chính xác.

Sàn phẳng có tốt không?

Trước khi bàn đến chuyện tiết kiệm, cần hiểu đúng về bản chất của hai giải pháp.

Sàn truyền thống thường sử dụng hệ dầm kết hợp với bản sàn bê tông cốt thép. Tải trọng từ bản sàn truyền xuống dầm, sau đó tiếp tục truyền về cột và móng. Đây là phương án đã được sử dụng lâu năm nên kỹ thuật thiết kế, vật tư và nhân công đều khá quen thuộc.

Trong khi đó, sàn phẳng không dầm truyền tải trực tiếp từ bản sàn xuống cột mà không bố trí hệ dầm theo cách thông thường. Một số công nghệ sàn phẳng còn sử dụng hộp rỗng hoặc vật liệu tạo rỗng để giảm phần bê tông không cần thiết trong bản sàn.

Vậy sàn phẳng có tốt không? Có, nếu giải pháp được tính toán đúng với tải trọng, nhịp và công năng của công trình. Điểm đáng chú ý nhất nằm ở việc mặt dưới sàn phẳng hơn, thuận tiện cho bố trí nội thất và hệ thống kỹ thuật. Với những công trình cần không gian mở hoặc muốn hạn chế chiều cao tầng, đây là lợi thế khá rõ.

Tuy nhiên, sàn phẳng cũng đòi hỏi kỹ sư phải kiểm soát kỹ các vấn đề như khả năng chịu uốn, độ võng và đặc biệt là chống chọc thủng tại khu vực quanh cột. Không nên xem đây là phương án có thể áp dụng tùy ý cho mọi công trình.

Sàn phẳng và sàn truyền thống cái nào rẻ hơn?

Câu trả lời thực tế là: không có một mức giá cố định để khẳng định sàn phẳng luôn rẻ hơn sàn truyền thống.

Nếu chỉ tính riêng một số hạng mục vật liệu, sàn truyền thống đôi khi có vẻ dễ tiếp cận hơn vì bê tông, thép, cốp pha và nhân công đều quen thuộc. Đặc biệt với công trình nhỏ, nhịp ngắn, mặt bằng đơn giản, phương án truyền thống có thể mang lại hiệu quả kinh tế tốt mà không cần sử dụng thêm công nghệ tạo rỗng.

Nhưng khi mở rộng bài toán sang toàn bộ công trình, câu chuyện bắt đầu khác đi.

Với sàn phẳng không dầm, việc loại bỏ hệ dầm giúp giảm một số công đoạn liên quan đến cốp pha và cốt thép dầm. Mặt dưới sàn phẳng cũng giúp đơn giản hóa việc hoàn thiện trần trong một số trường hợp. Nếu công trình có nhiều tầng, phần chiều cao kết cấu được tối ưu còn có thể tạo ra những lợi ích gián tiếp về tổng chiều cao công trình.

Chưa kể, với những hệ sàn phẳng có khả năng giảm trọng lượng bản thân, tải trọng truyền xuống cột và móng cũng có thể được kiểm soát tốt hơn. Khi đó, chi phí không nên chỉ được tính theo “giá một mét vuông sàn”, mà cần nhìn trên tổng thể kết cấu.

Vì sao không nên chỉ so sánh đơn giá/m²?

Đây là điểm mà chủ đầu tư rất dễ bỏ qua.

Giả sử hai phương án có cùng diện tích sàn, nhưng một phương án cần hệ dầm lớn, nhiều cốp pha và thời gian thi công dài hơn thì tổng chi phí chưa chắc thấp hơn. Ngược lại, một giải pháp có vật liệu chuyên dụng nhưng giúp rút ngắn một số công đoạn lại có thể trở nên hợp lý khi tính toàn bộ vòng đời thi công.

Chi phí thực tế còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:

• Diện tích và hình dạng mặt bằng.
• Chiều dài nhịp giữa các cột.
• Tải trọng sử dụng của công trình.
• Chiều dày sàn và phương án cốt thép.
• Giá vật liệu tại thời điểm thi công.
• Điều kiện vận chuyển, tập kết vật tư.
• Kinh nghiệm của đội ngũ thi công.
• Yêu cầu về tiến độ và hoàn thiện.

Bởi vậy, nếu đang cân nhắc sàn phẳng và sàn truyền thống cái nào rẻ hơn, cách chính xác hơn là lập phương án kết cấu cho chính công trình cần xây dựng rồi bóc tách khối lượng từng phương án.

Khi nào sàn phẳng có thể mang lại hiệu quả kinh tế?

Sàn phẳng thường đáng cân nhắc khi công trình có nhịp tương đối lớn, yêu cầu không gian thông thoáng hoặc cần hạn chế dầm chạy dưới trần. Với văn phòng, showroom, nhà ở hiện đại hay các công trình cần bố trí hệ thống kỹ thuật linh hoạt, ưu điểm này có giá trị khá rõ.

Đặc biệt, nếu chủ đầu tư quan tâm đến chiều cao tầng, việc không phải bố trí dầm lớn có thể giúp tối ưu không gian theo phương đứng. Đây là khoản lợi ích khó thể hiện đầy đủ nếu chỉ nhìn vào bảng báo giá thi công sàn.

Tôi thường cho rằng, với kết cấu, rẻ hơn chưa chắc đã đồng nghĩa với kinh tế hơn. Một phương án có giá vật liệu ban đầu thấp nhưng phát sinh nhiều công đoạn, thời gian thi công kéo dài hoặc không đáp ứng được yêu cầu kiến trúc thì chưa chắc là lựa chọn tiết kiệm.

Vậy nên chọn sàn phẳng hay sàn truyền thống?

Nếu công trình có mặt bằng đơn giản, nhịp nhỏ và không đặt nặng yêu cầu về không gian trần, sàn truyền thống vẫn là lựa chọn hoàn toàn có thể đáp ứng tốt về kỹ thuật và chi phí.

Còn với công trình cần mặt sàn phẳng, muốn giảm sự xuất hiện của dầm, tối ưu không gian hoặc hướng đến giải pháp kết cấu có khả năng vượt nhịp tốt hơn, sàn phẳng không dầm là phương án nên được đưa vào bài toán so sánh ngay từ giai đoạn thiết kế.

Cuối cùng, sàn phẳng và sàn truyền thống cái nào rẻ hơn không thể trả lời chỉ bằng một con số chung. Muốn biết phương án nào thực sự tiết kiệm, cần đặt cả hai lên cùng một mặt bằng thiết kế, cùng điều kiện tải trọng và cùng yêu cầu kỹ thuật rồi mới bóc tách chi phí.

Với kinh nghiệm triển khai các giải pháp sàn phẳng không dầm, Calic có thể hỗ trợ chủ đầu tư và đơn vị thiết kế đánh giá phương án dựa trên mặt bằng, nhịp sàn và yêu cầu sử dụng thực tế. Khi có đủ dữ liệu, việc lựa chọn sẽ rõ ràng hơn nhiều thay vì chỉ nhìn vào đơn giá trên mỗi mét vuông.